fbpx
Καλώς ήρθατε στο mediteam.gr .Η κάθε δημοσίευση στο mediteam.gr συνιστά επιστημονική εργασία του υπογράφοντος αυτήν και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί προτροπή για λήψη ή διακοπή φαρμάκων η διενέργεια συγκεκριμένης ιατρικής πράξης . Κάθε ασθενής θα πρέπει να συμβουλεύεται το γιατρό του και να μη λαμβάνει φάρμακα χωρίς τις οδηγίες του ιατρού του. Το blog mediteam.gr αναρτά δημοσιεύσεις με στόχο την ενημέρωση για ιατρικά θέματα και τις τελευταίες εξελίξεις στην ιατρική , χωρίς αυτό να σημαίνει κατ´αναγκη ότι οι απόψεις του κάθε συγγραφέα είναι ταυτόσημες με αυτές του διαχειριστή .
ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Ύπνος και ψυχική υγεία

Ο ύπνος και η ψυχική υγεία είναι στενά συνδεδεμένοι. Η στέρηση του ύπνου επηρεάζει την ψυχολογική σας κατάσταση και την ψυχική υγεία. Και εκείνοι με προβλήματα ψυχικής υγείας είναι πιο πιθανό να έχουν αϋπνία ή άλλες διαταραχές ύπνου. Οι Αμερικανοί είναι γνωστό ότι στερούνται ύπνου , αλλά εκείνοι που έχουν ψυχιατρικά  νοσήματα , είναι ακόμη πιο πιθανό να χασμουρηθούν ή να γκρινιάζουν  κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα χρόνια προβλήματα  ύπνου επηρεάζουν το 50% έως 80% των ασθενών σε ψυχιατρικούς ασθενείς , σε σύγκριση με το αντίστοιχο 10% έως 18% των ενηλίκων στον γενικό πληθυσμό των ΗΠΑ. Τα προβλήματα ύπνου είναι ιδιαίτερα συχνά σε ασθενείς με άγχος, κατάθλιψη, διπολική διαταραχή και ADHD.

Παραδοσιακά, οι κλινικοί γιατροί που θεραπεύουν ασθενείς με ψυχιατρικές διαταραχές αντιμετώπιζαν την αϋπνία και τις άλλες διαταραχές του ύπνου ως συμπτώματα. Ωστόσο, οι μελέτες τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά υποδηλώνουν ότι τα προβλήματα ύπνου ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο και ακόμη και να συμβάλλουν άμεσα στην ανάπτυξη ορισμένων ψυχιατρικών διαταραχών. Η έρευνα αυτή έχει κλινική εφαρμογή, επειδή η θεραπεία μιας διαταραχής του ύπνου μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων ενός συνυπάρχοντος προβλήματος ψυχικής υγείας. Η εγκεφαλική βάση μιας αμοιβαίας σχέσης μεταξύ ύπνου και ψυχικής υγείας δεν έχει κατανοηθεί πλήρως. Ωστόσο, οι μελέτες νευροαπεικόνισης και νευροχημείας υποδεικνύουν ότι ο καλός ύπνος μιας νύχτας βοηθά στην ενίσχυση τόσο της ψυχικής όσο και της συναισθηματικής ανθεκτικότητας, ενώ οι χρόνιες διαταραχές του ύπνου θέτουν τις βάσεις για αρνητική σκέψη και συναισθηματική ευπάθεια.

Βασικά σημεία ως τώρα 

Α) Τα προβλήματα ύπνου είναι πιο πιθανό να επηρεάσουν ασθενείς με ψυχιατρικές διαταραχές από το γενικό πληθυσμό .

Β) Τα προβλήματα ύπνου ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων ψυχικών ασθενειών, καθώς μπορεί και να προκύψουν από τέτοιες διαταραχές.

Γ) Η αντιμετώπιση της διαταραχής του ύπνου μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του προβλήματος της ψυχικής υγείας.

Πώς ο ύπνος επηρεάζει την ψυχική υγεία;

Κάθε 90 λεπτά, ένας κανονικός κύκλος του ύπνου κυμαίνεται μεταξύ δύο μεγάλων κατηγοριών – αν και ο χρόνος που περνάμε  στη μία ή την άλλη κατηγορια αλλάζει καθώς ο ύπνος εξελίσσεται. Κατά τη διάρκεια του “ήσυχου” ύπνου, ένα άτομο προχωρά μέσα από τέσσερα στάδια σε όλο και πιο βαθυ ύπνο. Η θερμοκρασία του σώματος πέφτει, οι μύες χαλαρώνουν, ο καρδιακός ρυθμός και οι αναπνοές μειώνονται . Το βαθύτερο στάδιο του ήρεμου ύπνου παράγει φυσιολογικές αλλαγές που βοηθούν στην ενίσχυση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η άλλη κατηγορία ύπνου, ο ύπνος REM (ταχεία κίνηση των ματιών), είναι η περίοδος που οι άνθρωποι ονειρεύονται. Η θερμοκρασία του σώματος, η αρτηριακή πίεση, ο καρδιακός ρυθμός και η αναπνοή αυξάνονται στα επίπεδα που μετριούνται όταν οι άνθρωποι είναι ξύπνιοι. Οι μελέτες αναφέρουν ότι ο ύπνος REM ενισχύει τη μάθηση και τη μνήμη και συμβάλλει στη συναισθηματική υγεία – με σύνθετους τρόπους. 

Παρόλο που οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμα να ξεδιαλύνουν όλους τους μηχανισμούς, έχουν ανακαλύψει ότι η διαταραχή του ύπνου – η οποία επηρεάζει τα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών και των ορμονών του στρες, μεταξύ άλλων – προκαλεί δυσλειτουργίες στον εγκέφαλο, μειώνοντας τη σκέψη και τη συναισθηματική ισορροπία . Με τον τρόπο αυτό, η αϋπνία μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις ψυχιατρικών διαταραχών και αντίστροφα.

Ψυχολογικές επιπτώσεις της στέρησης του ύπνου

Υπάρχουν περισσότεροι από 70 τύποι διαταραχών ύπνου. Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα είναι η αϋπνία (δυσκολία στην εναρξη  ή η παραμονή στον ύπνο), η αποφρακτική άπνοια ύπνου (διαταραχή στην αναπνοή που προκαλεί  πολλαπλές αφυπνίσεις), διάφορα σύνδρομα κίνησης (δυσάρεστη  αισθητικότητα που προκαλεί  νυχτερινές συσπάσεις) και ναρκοληψία (υπερβολική υπνηλία ή ύπνο ξαφνικά κατά τη διάρκεια της ημέρας ).

Ο τύπος διαταραχής του ύπνου, ο επιπολασμός και ο αντίκτυπος ποικίλλουν ανάλογα με την ψυχιατρική διάγνωση. Αλλά η αλληλεπικάλυψη μεταξύ των διαταραχών του ύπνου και των διαφόρων ψυχιατρικών προβλημάτων είναι τόσο μεγάλη που οι ερευνητές υποψιάζονται από καιρό ότι και οι δύο τύποι προβλημάτων μπορεί να έχουν κοινές βιολογικές ρίζες. 

Κατάθλιψη.

Μελέτες που χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους και πληθυσμούς εκτιμούν ότι το 65% έως 90% των ενήλικων ασθενών με μείζονα  κατάθλιψη και το 90% περίπου των παιδιών με αυτή τη διαταραχή αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα ύπνου. Οι περισσότεροι ασθενείς με κατάθλιψη έχουν αϋπνία, αλλά περίπου ένας στους πέντε πάσχει από αποφρακτική άπνοια ύπνου. Τα προβλήματα ύπνου αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο ανάπτυξης κατάθλιψης. Μια μελέτη περίπου 1.000 ενηλίκων ηλικίας 21 έως 30 που έγινε σε οργανισμό υγείας του Michigan, διαπίστωσε ότι σε σύγκριση με αυτούς που κοιμούνται επαρκώς, οι ασθενείς που ανέφεραν ιστορικό αϋπνίας κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης το 1989 , ήταν τέσσερις φορές πιο πιθανό να αναπτύξουν μείζονα κατάθλιψη τη στιγμή μιας δεύτερης συνέντευξης που έγινε τρία χρόνια αργότερα. Και δύο μελέτες σε νέους – η πρώτη αφορούσε 300 ζευγάρια νεαρών δίδυμων και η δεύτερη που συμπεριλάμβανε 1.014 εφήβους – διαπίστωσε ότι τα προβλήματα ύπνου αναπτύχθηκαν πριν από την μείζονα κατάθλιψη.

Τα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν τα αποτελέσματα της θεραπείας σε ασθενείς με κατάθλιψη. Μελέτες αναφέρουν ότι οι ασθενείς με κατάθλιψη που εξακολουθούν να εμφανίζουν αϋπνία είναι λιγότερο πιθανό να ανταποκριθούν στη θεραπεία από όσους δεν έχουν προβλήματα ύπνου. Ακόμη και οι ασθενείς των οποίων η διάθεση βελτιώνεται με την αντικαταθλιπτική θεραπεία, κινδυνεύουν περισσότερο για μια υποτροπή της κατάθλιψης αργότερα. Οι ασθενείς με κατάθλιψη που αντιμετωπίζουν διαταραχές του ύπνου είναι πιο πιθανό να σκεφτούν την αυτοκτονία από τους καταθλιπτικούς ασθενείς που μπορούν να κοιμηθούν κανονικά. 

Διπολική διαταραχή

Μελέτες σε διάφορους πληθυσμούς αναφέρουν ότι το 69% έως 99% των ασθενών εμφανίζουν αϋπνία ή αναφέρουν λιγότερη ανάγκη για ύπνο κατά τη διάρκεια μανιακού επεισοδίου διπολικής διαταραχής. Στη διπολική κατάθλιψη, ωστόσο, μελέτες αναφέρουν ότι 23% έως 78% των ασθενών είχε υπερβολικό ύπνο (υπερυπνία), ενώ άλλες έρευνες  αναφέρουν ότι μπορεί να εμφανίσουν αϋπνία ή ανήσυχο ύπνο. Μελέτες επίσης υποδεικνύουν ότι η αϋπνία και άλλα προβλήματα ύπνου επιδεινώνονται πριν από ένα επεισόδιο μανίας ή διπολικής κατάθλιψης και η έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει μανία. Τα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση και συμβάλλουν στην υποτροπή.

Αγχώδεις διαταραχές

Τα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν περισσότερο από το 50% των ενήλικων ασθενών με γενικευμένη διαταραχή άγχους, είναι συχνές σε άτομα με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) και μπορεί να εμφανιστούν στη διαταραχή πανικού, σε ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και σε φοβίες. Είναι επίσης κοινά σε παιδιά και εφήβους. Μια εργαστηριακή μελέτη ύπνου διαπίστωσε ότι οι νέοι με διαταραχή άγχους χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να αποκοιμηθούν και κοιμούνται λιγότερο βαθιά, σε σύγκριση με μια ομάδα ελέγχου με υγιή παιδιά.

Η αϋπνία μπορεί επίσης να είναι ένας παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη μιας διαταραχής άγχους, αλλά όχι τόσο όσο είναι για τη μείζονα κατάθλιψη. Στη μελέτη των εφήβων που αναφέρθηκαν νωρίτερα, για παράδειγμα, τα προβλήματα ύπνου προηγήθηκαν των διαταραχών άγχους στο 27% , ενώ αυτά που προηγήθηκαν της κατάθλιψης ήταν στο 69%. Αλλά η αϋπνία μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα των διαταραχών άγχους ή να αποτρέψει την ανάρρωση. Διαταραχές του ύπνου στη PTSD, για παράδειγμα, μπορεί να συμβάλλουν στη διατήρηση των αρνητικών συναισθηματικών μνημών και να εμποδίσουν τους ασθενείς να επωφεληθούν από τις θεραπείες για το φόβο τους.

ADHD

Διάφορα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν το 25% έως 50% των παιδιών με ADHD. Τυπικά προβλήματα περιλαμβάνουν τη δυσκολία στον ύπνο, τη βραδύτερη διάρκεια του ύπνου και την ανήσυχη υπνηλία. Τα συμπτώματα της ADHD και των δυσκολιών στον ύπνο αλληλεπικαλύπτονται τόσο πολύ, που μπορεί  να είναι δύσκολο να διαχωριστούν.

Η διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο εμφανίζεται έως και στο 25% των παιδιών με ADHD και το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (restless leg) ή η διαταραχή της περιοδικής κίνησης των άκρων που διαταράσσει επίσης τον ύπνο συνυπάρχει έως και 36%. Και τα παιδιά με αυτές τις διαταραχές ύπνου μπορεί να γίνουν υπερκινητικά, απρόσεκτα και συναισθηματικά ασταθή – ακόμη και όταν δεν πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια για ADHD.

Ύπνος , ψυχική υγεία και αλλαγές στον τροπο ζωης

Σύμφωνα με ορισμένες απόψεις, η θεραπεία που συνιστάται για το πιο συνηθισμένο πρόβλημα ύπνου, την αϋπνία, είναι η ίδια για όλους τους ασθενείς, ανεξάρτητα από το αν πάσχουν ή όχι από ψυχιατρικές διαταραχές. Τα θεμελιώδη στοιχεία είναι ένας συνδυασμός αλλαγών στον τρόπο ζωής, συμπεριφορικές στρατηγικές, ψυχοθεραπεία και φάρμακα, εάν είναι απαραίτητο.

Αλλαγές στον τρόπο ζωής (lifestyle changes)

Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι η καφεΐνη συμβάλλει στην αϋπνία, αλλά και το αλκοόλ και η νικοτίνη το ίδιο . Το αλκοόλ αρχικά καταστέλλει το νευρικό σύστημα, το οποίο βοηθά μερικούς ανθρώπους να κοιμηθούν, αλλά τα αποτελέσματα χάνονται μετα από λίγες ώρες και οι άνθρωποι ξυπνούν. Η νικοτίνη είναι ένα διεγερτικό, το οποίο επιταχύνει τον καρδιακό ρυθμό και τη σκέψη. Η κατάργηση αυτών των ουσιών είναι το καλύτερο, αλλά η αποφυγή τους πριν από τον ύπνο είναι άλλη μια επιλογή.

Σωματική δραστηριότητα

Η τακτική αερόβια δραστηριότητα βοηθά τους ανθρώπους να κοιμηθούν ταχύτερα, να περάσουν περισσότερο χρόνο στον βαθύ ύπνο και να ξυπνούν λιγότερο συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας. 

Υγιεινή του ύπνου

Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι οι άνθρωποι που έχουν αϋπνία μπορούν να μάθουν πώς να κοιμούνται καλύτερα. Η καλή “υγιεινή ύπνου” είναι ο όρος που χρησιμοποιείται συχνά για να συμπεριλάβει συμβουλές, όπως η διατήρηση ενός κανονικού χρονοδιαγράμματος ύπνου, η χρήση της κρεβατοκάμαρας μόνο για ύπνο ή σεξ και η διατήρηση της κρεβατοκάμαρας σκοτεινής και χωρίς την ύπαρξη υπολογιστή ή τηλεόρασης.

Ορισμένοι ειδικοί  συστήνουν επίσης την εκ νέου ρύθμιση του ύπνου: προτείνουν να είναι  ξύπνιοι περισσότερες ώρες  για να εξασφαλιστεί ότι ο ύπνος μετά από αυτό θα είναι πιο ξεκούραστος .

Τεχνικές χαλάρωσης

Ο διαλογισμός, οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής και η προοδευτική μυική χαλάρωση (εναλλαγές μυϊκής έντασης και χαλάρωσης) μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες και τις συνεχείς σκέψεις.

Γνωσιακή  συμπεριφορική θεραπεία  (CBT)

Επειδή τα άτομα με αϋπνία τείνουν να  ασχολούνται όλο και περισσότερο με το γιατί δεν κοιμούνται, η CBT τους βοηθά να αλλάξουν την αρνητική προδιάθεση και να προσπαθήσουν να αποκτήσουν περισσότερη αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να έχουν έναν καλό ύπνο. Αυτές οι τεχνικές μπορούν επίσης να βοηθήσουν στο τερματισμό της επίρριψης ευθυνών για κάθε προσωπικό πρόβλημα κατά τη διάρκεια της ημέρας στην έλλειψη ύπνου.

Βασισμένο σε κείμενο του : 

Harvard health

https://mediteam.gr/category/κωνσταντινοπουλος/Κωνσταντινόπουλος Παναγιώτης Ειδικός Παθολόγος www.konstantinopoulos.gr


Το blog αυτό δημιουργήθηκε για να ακουστούν αυτά που σκεφτόμαστε στη καθημερινότητα της δουλειάς μας .
Μια παρέα από ανθρώπους που ασχολούνται με την επιστήμη της ιατρικής και γενικότερα με θέματα υγείας , από το δικό του πόστο έκαστος ( και όχι απαραίτητα όλοι γιατροί ) είπαμε να γράψουμε αυτά που έχουμε να πούμε.

Εγγραφη email

εγγραφειτε και μείνετε ενημερωμένοι
Loading

Copyright © 2018-19 Mediteam.gr

To Top